Finanse-Partner Barbara Pyziołek uczestniczy w programie
"Ogólnopolskie Internetowe Biuro Rachunkowe".

szybkafaktura.pl to rozbudowany program internetowy stworzony dla wszystkich osób prowadzących działalność gospodarczą, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorców. Zaprojektowany w oparciu o potrzeby ludzi ceniących swój czas, łatwość użytkowania oraz wynikające z tego oszczędności. Dzięki temu, że aplikacja jest dostępna on-line, można z niej korzystać w każdym miejscu na świecie, z natychmiastowym dostępem do swoich danych, bez ryzyka ich utraty ( już od 100 zł netto). 

Dzięki szerokiej funkcjonalności programu szybkafaktura.pl:
 * szybko i łatwo wystawisz fakturę VAT, fakturę kosztową, pro formy, korekty i wiele innych dokumentów sprzedaży;
 * masz możliwość zarządzania gospodarką magazynową;
 * możesz tworzyć kartoteki towarów i usług, a także swoich kontrahentów;
 * samodzielnie nadasz numerację dokumentom;
 * będziesz przeglądał i zarządzał swoimi dokumentami on-line;
 * bezpiecznie połączysz się z każdego miejsca na świecie przez internet;
 * wygenerujesz ewidencję sprzedaży VAT a także ewidencję zakupów;
 * przekażesz swojej księgowej dokumenty bez wychodzenia z domu.

Na stronie www.szybkafaktura.pl mogą Państwo zapoznać się z pełną ofertą.

Zachęcam do wybrania mojego biura rachunkowego.

O tym, jakie elementy wchodzą w skład rocznego sprawozdania finansowego, stanowi art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.). Na roczne sprawozdanie finansowe jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń składają się:

*wprowadzenie do sprawozdania finansowego,
*bilans,
*rachunek zysków i strat,
*dodatkowe informacje i objaśnienia.
Jeśli jednostki mają obowiązek poddania badaniu i ogłoszenia sprawozdania finansowego, muszą dodatkowo sporządzić:

*zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz
*rachunek przepływów pieniężnych.

Uzupełnieniem sprawozdań finansowych takich jednostek jak spółki kapitałowe (tj. spółki z o.o., akcyjne), spółki komandytowo-akcyjne, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe jest sprawozdanie z działalności sporządzone przez kierownika tej jednostki (art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości).

Sprawozdanie finansowe ma przedstawiać rzetelny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku finansowego jednostki. Jest więc źródłem istotnych informacji o jednostce. Scharakteryzujmy krótko poszczególne elementy sprawozdania finansowego.

Bilans informuje o sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Można go zdefiniować jako usystematyzowane zestawienie majątku (aktywa) oraz kapitałów (pasywa) sporządzone na dzień bilansowy. Aktywa to zasoby pozostające pod kontrolą podmiotu gospodarczego jako rezultat przeszłych zdarzeń, dzięki którym przewidywany jest przyszły wpływ korzyści ekonomicznych. Zgodnie z ustawą o rachunkowości obejmują one: majątek trwały i majątek obrotowy. Pasywa to źródła finansowania majątku, czyli kapitał własny i kapitał obcy (zobowiązania).

Aktywa zestawione są w bilansie według kryterium płynności - od najmniejszej do największej, zaś pasywa według kryterium wymagalności, czyli terminowości spłaty zobowiązań - od najmniej wymagalnych (kapitał własny) do najbardziej wymagalnych (zobowiązania krótkoterminowe). W bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na koniec bieżącego i poprzedniego roku obrotowego. Ten sposób prezentowania danych pozwala na szerokie badania porównawcze i analizę wskaźnikową. Bilans, pomimo dużej wartości poznawczej, nie daje pełnej informacji o sytuacji przedsiębiorstwa. Ma on bowiem charakter statyczny na dzień bilansowy.

Rachunek zysków i strat informuje jakie czynniki wpłynęły na łączny wynik finansowy wykazany w bilansie. Rachunek zysków i strat przedstawia wynik działalności w ujęciu analitycznym. Ujmuje on oddzielnie przychody, koszty, zyski i straty nadzwyczajne oraz obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego za dany i poprzedni rok obrotowy. Umożliwia to porównanie wyników działalności w czasie.

Wynik finansowy jednostki jest przedstawiony w rachunku zysków i strat jako ciąg wyników osiąganych w różnych sferach działalności. W konsekwencji powstaje: wynik na sprzedaży, wynik z działalności operacyjnej, wynik z działalności gospodarczej, wynik brutto i na końcu wynik netto. Dzięki ujęciu wynikowemu przejrzyście przedstawiona jest sytuacja finansowa firmy. Użytkownicy sprawozdania finansowego mogą stosunkowo łatwo zobaczyć, gdzie znajdują się źródła wyniku i jakie z tego rodzą się zagrożenia.

Informacja dodatkowa pełni funkcję uzupełniającą i rozszerzającą zakres informacji wykazywanych w poszczególnych elementach sprawozdania finansowego. Składa się ona z dwóch części:

*wprowadzenia do sprawozdania finansowego oraz
*dodatkowych informacji i objaśnień.
Informacja dodatkowa umożliwia szczegółowe poznanie sytuacji majątkowej i finansowej jednostki oraz zawiera inne istotne informacje dla zrozumienia sprawozdania finansowego.

Zestawienie zmian w kapitale własnym łączy w sobie informacje o wszystkich zdarzeniach zachodzących w okresie sprawozdawczym w obszarze kapitału własnego jednostki. Odzwierciedla między innymi takie zdarzenia gospodarcze, jak: podniesienie lub obniżenie kapitałów podstawowych, błędy podstawowe z lat ubiegłych, korekty wynikające ze zmiany polityki rachunkowości.

Rachunek przepływów pieniężnych analizowany łącznie z bilansem i rachunkiem zysków i strat umożliwia uzyskanie pogłębionej oceny sytuacji finansowej jednostki, gdyż dostarcza informacji zarówno o zyskowności, jak i płynności oraz wypłacalności danej jednostki. Sprawozdanie to obrazuje zmiany sytuacji finansowej jednostki wywołane przez wpływy i wydatki środków pieniężnych, z podziałem na powstałe w działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej. Przedstawia źródła dopływu środków oraz sposoby ich wykorzystania.

Sprawozdanie z działalności jednostki jest ograniczone w swej treści ze względu na zawartość informacji dodatkowej. Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości powinno obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń. W szczególności będą to informacje o:

*zdarzeniach istotnie wpływających na działalność jednostki, jakie nastąpiły w roku obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego,
*ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju oraz przewidywanym rozwoju jednostki,
*aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej.

Uproszczenia w sporządzaniu sprawozdania finansowego

Jednostki - inne niż banki i zakłady ubezpieczeń - mogą sporządzać uproszczone sprawozdanie finansowe po spełnieniu warunków przedstawionych w art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Sprawozdanie finansowe za 2008 r. w formie uproszczonej może sporządzić jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe (tj. 2008 r.) oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy (tj. 2007 r.) nie osiągnęła dwóch z następujących trzech wielkości:
1) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób,

2) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2.000.000 euro (w 2007 r. - 7.164.000 zł, dane za 2008 r. będą znane 31 grudnia 2008 r.),

3) przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4.000.000 euro (w 2007 r. - 14.328.000 zł, dane za 2008 r. będą znane 31 grudnia 2008 r.).

Przeliczenia powyższych kwot na walutę polską dokonano według średniego kursu ustalonego przez NBP na dzień 31 grudnia 2007 r., tj. 3,5820 zł/euro.

Uproszczenie w sporządzeniu sprawozdania polega na tym, że wykazuje się informacje w zakresie ustalonym w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości literami i cyframi rzymskimi. Informację dodatkową sporządza się także w odpowiednio uproszczonej formie. Zastosowany zakres uproszczeń nie może naruszać zasady jasnego i rzetelnego przedstawiania obrazu jednostki. Decyzję o sporządzeniu sprawozdania finansowego w uproszczonej formie podejmuje kierownik jednostki.

Należy dodać, że nie mogą sporządzać sprawozdania finansowego za rok 2008 w formie uproszczonej jednostki, dla których ten rok jest pierwszym rokiem działalności.

Odpowiedzialność za sporządzanie sprawozdania finansowego

Obowiązkiem kierownika jednostki jest zapewnienie sporządzenia rocznego sprawozdania nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawienie właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy.

Przez kierownika jednostki rozumie się członka zarządu lub innego organu zarządzającego, a jeżeli organ jest wieloosobowy - członków tego organu, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę, tj.:

*w przypadku spółki jawnej i spółki cywilnej za kierownika jednostki uważa się - wspólników prowadzących sprawy spółki,
*w przypadku spółki partnerskiej - wspólników prowadzących sprawy spółki albo zarząd,
*w odniesieniu do spółki komandytowej i spółki komandytowo-akcyjnej - komplementariuszy prowadzących sprawy spółki,
*w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki uważa się tę osobę,
*w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i spółkach akcyjnych za kierownika jednostki uważa się zarząd.

Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora, a także syndyka lub zarządcę ustanowionego w postępowaniu upadłościowym.

Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru. Ponosi odpowiedzialność również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości (poza spisem z natury) zostaną powierzone na piśmie innej osobie za jej zgodą. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu. Wynika to z art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości.

Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostki są obowiązani do zapewnienia, aby roczne sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności spełniały wymagania przewidziane w niniejszej ustawie. Wynika to z art. 4a ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostki odpowiadają solidarnie wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem stanowiącym naruszenie obowiązku określonego w wymienionym wcześniej art. 4a ust. 1 ustawy.

Podpisanie rocznego sprawozdania finansowego

Sprawozdanie finansowe jednostki podpisuje - podając zarazem datę podpisu - kierownik jednostki i osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.

Jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy, sprawozdanie finansowe podpisują wszyscy członkowie tego organu (art. 52 ust. 2 ustawy o rachunkowości). W przypadku zgłoszenia przez jedną z tych osób odmowy podpisu, powinna ona ten fakt pisemnie uzasadnić i dołączyć do sprawozdania finansowego. W jednostkach, w których skład zarządu uległ zmianie (w całości lub w części) w trakcie roku obrotowego, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe, może powstać wątpliwość, kto powinien podpisać sprawozdanie. Kwestię tę rozstrzyga ustawa o rachunkowości określając, że sprawozdanie finansowe podpisuje kierownik jednostki, a więc osoba (osoby), która na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego pełniła określone funkcje w tej jednostce, przykładowo była członkiem zarządu. Jeżeli dana osoba nie pełniła funkcji np. członka zarządu w całym roku obrotowym (okresie sprawozdawczym), może odmówić podpisania sprawozdania finansowego, podając przyczynę odmowy w pisemnym uzasadnieniu.

Podpis należy złożyć na wszystkich częściach składowych sprawozdania finansowego. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, aby data podpisania sprawozdania finansowego - na wszystkich częściach składowych - była taka sama. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy w jednostce wystąpiły zdarzenia po dacie bilansu, ale przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego, wpływające np. na stan aktywów i pasywów. W takiej sytuacji jednostka sporządza nowe sprawozdanie finansowe (a nie tylko np. bilans) i uprawnione osoby podpisując to sprawozdanie podają na wszystkich elementach tego sprawozdania faktyczną, nową datę podpisu.

Sprawozdanie z działalności podpisuje - podając datę podpisu - wyłącznie kierownik jednostki. W przypadku gdy jednostką kieruje organ wieloosobowy sprawozdanie z działalności podpisują wszyscy członkowie tego organu. Nie składa podpisu na tym sprawozdaniu osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych (art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o rachunkowości), mimo że często ta osoba sporządza sprawozdanie z działalności. Jednak w sytuacji gdy osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, jest jednocześnie członkiem zarządu, to ma ona obowiązek podpisać sprawozdanie z działalności. Odmowa złożenia podpisu na sprawozdaniu z działalności wymaga pisemnego uzasadnienia, które dołącza się do tego sprawozdania.

Podpisanie sprawozdania finansowego przez upoważnione osoby oznacza, że sprawozdanie to jest kompletne oraz przedstawia prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Złożenie podpisu pod sprawozdaniem jest równoznaczne z przyjęciem odpowiedzialności przez podpisujące je osoby za prawidłowość i rzetelność sporządzonego sprawozdania finansowego. Osoby, które podpisały sprawozdanie finansowe ponoszą odpowiedzialność karną określoną w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości. Art. 77 ustawy przewiduje karę grzywny lub pozbawienia wolności do lat 2, albo obie te kary łącznie, m.in. za niesporządzenie sprawozdania finansowego, sporządzenie go niezgodnie z ustawą lub zawarcie w sprawozdaniu nierzetelnych danych.

Sankcje karne w postaci grzywny albo kary ograniczenia wolności przewidziane są również za niepoddanie sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta (przy obowiązku przeprowadzenia takiego badania), niezłożenie sprawozdania finansowego do ogłoszenia, niezłożenie sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności jednostki we właściwym rejestrze sądowym, niedopuszczenie do pełnienia obowiązków przez biegłego rewidenta. Wynika to z art. 79 ustawy o rachunkowości.

Obowiązek badania sprawozdania finansowego.

Obowiązkowo corocznemu badaniu i ogłaszaniu podlegają roczne sprawozdania finansowe jednostek powiązanych, w tym roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych (art. 64 ust. 1 ustawy). Ponadto w art. 64 ust. 1 ustawodawca wskazał jednostki, które będą obowiązane poddać badaniu swoje roczne sprawozdania finansowe, jeżeli spełniony zostanie warunek kontynuacji działalności - przepis ten dotyczy następujących jednostek:

1) banków oraz zakładów ubezpieczeń,

2) jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych,

3) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,

4) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji.

W przypadku gdyby wymienione jednostki znajdowały się w trakcie likwidacji lub gdyby została ogłoszona ich upadłość, jednostki te nie miałyby obowiązku poddania badaniu swojego rocznego sprawozdania finansowego za 2008 r., gdyż nie byłby spełniony warunek kontynuacji działalności w 2009 r.

W art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy, ustawodawca określił, że w przypadku pozostałych jednostek - także kontynuujących działalność - roczne sprawozdania finansowe będą podlegały badaniu, jeżeli zostaną spełnione pewne warunki.

Ustawodawca nie wyszczególnił jednostek, których ten przepis dotyczy, zatem wyrażenie „pozostałe jednostki” obejmuje m.in. spółki: z o.o., jawne, cywilne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, a także osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz spółdzielnie. Te jednostki będą musiały poddać sprawozdanie za 2008 r. badaniu, jeżeli w 2009 r. będą kontynuować działalność oraz w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdanie, czyli 2007 r., spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2.500.000 euro, czyli 8.955.000 zł,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro, czyli 17.910.000 zł.

Kwoty wyrażone w euro przeliczono według średniego kursu NBP ustalonego na dzień 31 grudnia 2007 r., który wynosił 3,5820 zł/euro.

W jednostkach sporządzających łączne sprawozdania finansowe, obejmujące sprawozdania finansowe wewnętrznych jednostek organizacyjnych sporządzających samodzielnie sprawozdania finansowe, powyższe warunki stosuje się do łącznego rocznego sprawozdania finansowego (art. 64 ust. 2 ustawy).

Badaniu będą podlegać także sprawozdania finansowe spółek przejmujących i spółek nowo zawiązanych, sporządzanych za rok obrotowy, w których nastąpiło połączenie według zasad, o których mowa w rozdziale 4a ustawy o rachunkowości (art. 64 ust. 3 ustawy). Obowiązkowo badaniu i ogłaszaniu podlegają również roczne połączone sprawozdania finansowe funduszy inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami oraz roczne sprawozdania jednostkowe subfunduszy (art. 64 ust. 4 ustawy).

Wybór biegłego rewidenta.

Wyboru biegłego rewidenta do badania rocznego sprawozdania finansowego może dokonać organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe jednostki, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej. Wynika to z art. 66 ust. 4 ustawy o rachunkowości.

Organem zatwierdzającym sprawozdanie jest:

*w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą - właściciel,
*w spółkach cywilnych, jawnych, partnerskich, komandytowych - wspólnicy,
*w spółce komandytowo-akcyjnej - walne zgromadzenie,
*w spółce akcyjnej - zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy,
*w spółce z o.o. - zwyczajne zgromadzenie wspólników,
*w spółdzielni - walne zgromadzenie członków (przedstawicieli),
*w przedsiębiorstwie państwowym - rada pracownicza, a w przypadku jej braku organ założycielski.
Jeżeli w umowie czy statucie jednostki kwestia sposobu wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego nie została uregulowana w odmienny sposób, tj. scedowana na inny organ (osoby), wyboru tego dokonuje co do zasady organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe.

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego powinno być udokumentowane w formie pisemnej uchwały bądź postanowienia (decyzji) organu zatwierdzającego. W przypadku spółek prawa handlowego i spółdzielni, walne zgromadzenie lub zgromadzenie wspólników podejmuje uchwałę w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego.

Przykładowy wzór takiej uchwały w jednostce, której roczne sprawozdanie nie podlegało obowiązkowi badania przez biegłego rewidenta w trybie art. 64 ustawy o rachunkowości, przedstawiamy poniżej.

W przypadku przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną (właściciela), na okoliczność zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, właściciel może zamieścić na wszystkich dokumentach składających się na sprawozdanie finansowe klauzulę „Zatwierdzam”, datę oraz swój podpis.

Należy podkreślić, że nie wymaga zatwierdzenia sprawozdanie finansowe jednostek, w stosunku do których ogłoszona została upadłość.

Po zatwierdzeniu sprawozdania właściwy organ podejmuje odrębną uchwałę w sprawie podziału zysku.

Złożenie sprawozdania w sądzie rejestrowym

Wszyscy przedsiębiorcy wpisani do rejestru przedsiębiorców, po zatwierdzeniu swoich rocznych sprawozdań finansowych składają do sądu rejestrowego (w Krajowym Rejestrze Sądowym):

*roczne sprawozdanie finansowe,
*opinię biegłego rewidenta, jeżeli sprawozdanie podlegało badaniu (obowiązkowemu lub dobrowolnemu), przy czym w przypadku jednostki sporządzającej uproszczone sprawozdanie finansowe zamiast opinii biegłego rewidenta należy złożyć informację o rodzaju tej opinii wraz ze wskazaniem czy zawiera ona dodatkowe objaśnienia,
*odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty,
*sprawozdanie z działalności jednostki (w przypadku spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielni oraz przedsiębiorstw państwowych).

Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w ustawowym terminie, to należy je złożyć w rejestrze sądowym bez zatwierdzenia w ciągu 15 dni po terminie, w którym to zatwierdzenie ostatecznie miało nastąpić. Wpisy do Krajowego Rejestru Sądowego podlegają obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Dowód wniesienia opłaty należy załączyć do wniosku o wpis.

Natomiast osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie przekazują sprawozdania finansowego do organu ewidencyjnego.


Złożenie sprawozdania do urzędu skarbowego

W terminie 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych przekazują do urzędu skarbowego sprawozdanie wraz z opinią i raportem podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych. Spółki zobowiązane są do złożenia także odpisu uchwały zgromadzenia zatwierdzającej sprawozdanie finansowe. Obowiązek złożenia opinii i raportu nie dotyczy podatników, których sprawozdania finansowe, na podstawie odrębnych przepisów, są zwolnione z obowiązku badania. Tak wynika z art. 27 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.).

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy prowadzą księgi rachunkowe (handlowe), mają obowiązek dołączyć sprawozdanie finansowe do zeznania rocznego o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty). Stanowi o tym art. 45 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.). W tym przypadku nie składa się do urzędu skarbowego odpisu uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania ani też opinii i raportu z badania, nawet jeśli ich sprawozdanie było badane przez biegłego.

Publikacja sprawozdania finansowego

W ciągu 15 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego jednostki zobowiązane są do publikacji swojego rocznego sprawozdania finansowego. Spółdzielnie ogłaszają swoje sprawozdanie w Monitorze Spółdzielczym, a pozostałe jednostki w Monitorze Polskim B.

W celu wypełnienia tego obowiązku jednostki składają do opublikowania:

*wprowadzenie do sprawozdania finansowego (jako część informacji dodatkowej),
*bilans,
*rachunek zysków i strat,
*zestawienie zmian w kapitale własnym,
*rachunek przepływów pieniężnych,
*opinię biegłego rewidenta (w przypadku jednostki sporządzającej uproszczone sprawozdanie finansowe zamiast opinii biegłego rewidenta należy złożyć do ogłoszenia informację o rodzaju opinii ze wskazaniem czy zawiera ona dodatkowe objaśnienia),
*odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty.
Jednostki, których sprawozdania finansowe zostały zbadane przez biegłego rewidenta - mimo braku obowiązku - nie muszą publikować swoich sprawozdań w Monitorze Polskim B (spółdzielnie w Monitorze Spółdzielczym).

Okres przechowywania ksiąg i dowodów

Wymagane okresy przechowywania ksiąg rachunkowych i innych dowodów księgowych określa art. 74 ustawy o rachunkowości. Terminy przechowywania dokumentacji księgowej określone w ustawie o rachunkowości należy stosować przy uwzględnieniu m.in. przepisów Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.).